Son Yazılar

Deniz Zeyrek: Köy enstitüleri, insanlara doğduğu yerde doymayı öğretti

Türkiye’de ilkokul öğretmeni yetiştirmek için 17 Nisan 1940 yılında kurulan köy enstitülerinin 82. yıl dönümü nedeniyle düzenlenen söyleşiye katılan SÖZCÜ muharriri Deniz Zeyrek, “Köy enstitüleri, insanlara doğdukları yerde doymayı öğreten okullardır. Hislerinle değil duyularınla öğrendiğin vakit kalıcı oluyor. Biz kalıntılarında dahi hislerimizle değil duyularımızla, duyu organlarımızla öğrendiğimiz bir süreç yaşadık. İşte bunun verdiği en büyük avantaj fırsat eşitliği oldu” dedi.

Türkiye’nin aydınlanma seyahatinde mihenk taşı olan köy enstitülerinin 82. kuruluş yıl dönümü çerçevesinde ‘Köy Enstitüleri’ bahisli söyleşi düzenlendi.

“AYDINLANMA SÜRECİNİN EN DEĞERLİ ARACI KÖY ENSTİTÜLERİ OLMUŞTUR”

Eskişehir Zübeyde Hanım Kültür Merkezi’nde düzenlenen söyleşinin moderatörlüğünü Eskişehir Yeni Nesil Köy Enstitülüler Derneği (YKKED) Başkanı Ayhan Türkseven yaparken söyleşiye konuşmacı olarak SÖZCÜ muharriri Deniz Zeyrek, CHP Denizli eski Milletvekili Mustafa Gazalcı, emekli eğitimci İlyas Küçükcan katıldı.

Söyleşiyi CHP’li Ankara Milletvekili Yıldırım Kaya, Ordu Milletvekili Mustafa Adıgüzel, Eskişehir Milletvekilleri Utku Çakırözer, Jale Işık Süllü, Eskişehir Tepebaşı Belediye Lideri Ahmet Ataç, CHP Eskişehir Vilayet Lideri Recep Taşel, Köy Enstitüsü mezunları ile çok sayıda vatandaş izledi.

Söyleşide konuşan SÖZCÜ muharriri Deniz Zeyrek, köy enstitülerine olan muhtaçlığı lisana getirerek, “Köy enstitüsü problemi tekrar kurulur, ismi o olur vesaire falan ancak yaşatılabilecek bir sorun diye düşünüyorum ben. Zira Avrupa’nın o ortaçağdan sonra yaşadığı o aydınlanma devrini Türkiye, cumhuriyet devrinin başından itibaren yaşamaya başlamış ve o aydınlanma sürecinin en kıymetli aracı da hakikaten Köy enstitüleri olmuş” dedi.

“KÖY ENSTİTÜLERİ, İNSAN GEREKSİNİMİNDEN ORTAYA ÇIKTI”

Atatürk’ün, CHP’nin 4. kurultayında, uçurumun kenarında yıkık bir ülkeden kelam ettiğini tabir eden Zeyrek, onların uçurumun kenarında buldukları o yıkık ülkeyi aldıklarını, savaşa savaşa bir cumhuriyet kurduklarını söyledi. Zeybek, şu tabirleri kullandı;

*Ama bir cumhuriyet kurmak, bir devlet kurmak o denli tek başına işte meclis binası yapmakla, bakanlıklar kurmakla, tren garı yapmakla olmuyor. O cumhuriyeti yaşatacak insanlara muhtaçlık var. Hani diyorlar ya ‘İnsanı yaşat ki devlet yaşasın’ işte bir devlet kuruyorsa, bir cumhuriyet kuruyorsa en kıymetli gereksinimi insan, insan kaynağı.

*Peki bu insan kaynağını o cumhuriyeti kuranlar nasıl devralmışlar. Hepimiz çocukluğumuzdan itibaren öğrendik işte; bu türlü tuhaf eğitim kurumlarında hurafelerle dolu öykülerin anlatıldığı bu türlü töre isminde, gelenek isminde insanın varlığına haykırı bilgilerin yerleştirildiği, tuhaf bir eğitim sistemi var, tuhaf beşerler var.

*Atatürk silah arkadaşları savaşa savaşa evvel meclisi kurdular. Meclisin önderliğinde savaşa savaşa cumhuriyeti kurdular lakin o cumhuriyeti yaşatacak insanlığı yaratmaları gerekiyordu. İşte köy enstitüleri gereksinimi tam da orada doğdu. Köy enstitüleri nereden çıktı derseniz? Bence bu insan gereksiniminden ortaya çıktı. Pekala nasıl bir insan?

*Demir ağlarla ördük memleketi 10. yılda. 10. yıl için yazılmış bir marş. Fabrikalar kurulmaya başlandı vesaire. Bu fabrikalarda makineleri çalıştıracak beşerler lazım. Köylere gidip bilimsel olarak tarım uygulamaları yapacak beşerler lazım. Bu insanların eğitilmesi lazım, bu insanlara bu işlerin öğretilmesi lazım.

*Bunu okullarda o denli sıradan okullarda, ezberci eğitimle yapabilir misiniz? Yapamazsınız. O nedenle işte Hasan Ali Yücel ile bu sistemin mimarı ve babası hatta Türkiye’de eğitim sisteminin mimarı Tonguç babanın kurduğu bir sistemdir.

“DUYGULARINLA DEĞİL DUYULARINLA ÖĞRENİNCE KALICI OLUYOR”

Köy enstitülerinin 6 yıl fiilen işini yapabildiğini, isim değişikliği filan onlarla bir arada toplam 13-14 yıl yürürlükte kaldığını belirten Zeyrek, hala Köy Enstitüleri’nin izlerinin silinmediğini söyledi.

Köy enstitülerinin temellerinin çok sağlam ve o kadar güçlü temellere dayandığını tabir eden Zeyrek, şunları söyledi;

*Köy Enstitüsü’nün özeti ne derseniz; insanlara doğdukları yerde doymayı öğreten okullardır. Ben o okula Köy Enstitüleri kapatıldıktan yaklaşık 25 yıl sonra girdim. Ortadan 25 yıl geçmiş, çeyrek asır.

*Öğretmen okulları 7 yıl olduğuna nazaran 3-4 jenerasyon sonra girdim. Buna karşın o okullarda okuyan öğrenciler o okulların geleneklerinden hiçbir vakit vazgeçmemişler, yaşatmışlar. 1980’li yılların başını hatırlıyorum, kendi ekmeğimizi kendimiz yapardık, fırınımız vardı.

*Kazım Karabekir Öğretmen Lisesi’nde okudum. Öğrenciler daha 10’lu yaşlarda ortaokulda kendi ekmeklerini pişirmeyi öğreniyorlardı. Üstelik üzerinden çeyrek asır geçmişti.

*Biz bir ağacın bir yıl meyve verip bir yıl meyve vermemesini o denli kitap sayfalarından öğrenmedik mesela. Hislerinle değil duyularınla öğrendiğin vakit kalıcı oluyor.

*Biz kalıntılarında dahi hislerimizle değil duyularımızla, duyu organlarımızla öğrendiğimiz bir süreç yaşadık. İşte bunun verdiği en büyük avantaj fırsat eşitliği oldu.

“HER 3 MESKENDEN BİRİNDE BİR KİTAP DAHİ BULUNMUYOR”

Köy enstitülerine olan muhtaçlığı kelamlarına ekleyen Zeyrek, şöyle konuştu:

*İlla ismini Köy Enstitüsü koymazsınız, illa tıpkı binalarda açmazsınız. Ancak üretimi önceleyen, çocukları geldiği kökene bağlayan, benim Kars’tan çıkalı 30 yıl olmasına karşın hala o büyüdüğüm topraklara bağlılığımı sürdürüyorum.

*Neden? Zira bugün yediğim her lokma ekmeği, içtiğim her damla suyu oraya borçlu olduğumu biliyorum. Köy enstitüsü ruhu tıpkı vakitte bize bunu da öğretti. Onun için şayet bu memleket doğduğu yerde doğan insanlara muhtaçlık duyuyorsa bu memleket daha sağlam bir geleceğe, daha ışıklı, daha aydınlık bir geleceğe gitmek istiyorsa bu türlü okullar kurmalı ve bu okulların yetiştirdiği çocuklar üzere aydınlık beşerler yetiştirmeli.

*Türkiye’de kitap okuyan insan sayısı ne kadar? Düşünün hala bu ülkede 3 meskenden birinde bir kitap dahi bulunmuyor. İşte onun için köy enstitüleri ruhuna muhtaçlığımız var ve bu ruhu yaşatmaya tahminen bu iktidarda değil ancak bundan sonraki iktidarlara bunu telkin etmekte yarar var.

*Eğitim sistemimize yine aşılamaya gereksinimimiz var. Ben köy enstitülerinin kalıntılarına teşekkür ediyorum. Şimdiki çocuklar, bırakın liseleri, ortaokulları, tıp fakültelerinde kadavra bile görmeden mezun olan hekimler geliyor, ortamıza karışıyor.

*Türkiye’nin bir eğitim ıslahatına gereksinimi var. Bu eğitim reformunda da rehber aranıyorsa şayet, yol haritası aranıyorsa o günkü 1940’lardaki eğitimcilerin inandığı yola bakmakta yarar var. O yol da köy enstitüleri yoludur.

KİTAP İMZALADILAR

Söyleşi sonunda CHP’li Eskişehir Tepebaşı Belediye Lideri Ahmet Ataç, konuşmacılar; Deniz Zeyrek, Mustafa Gazalcı ve İlyas Küçükcan’a çiçek takdim etti. Söyleşinin akabinde konuşmacılar okuyucuları için kitaplarını imzaladı. İmza için bekleyen iştirakçiler uzun kuyruklar oluşturdu.

Yazar : admin

Check Also

Atama kararları Resmi Gazete’de

Çalışma ve Toplumsal Güvenlik Bakanlığı, Ulusal Eğitim Bakanlığı, Sıhhat Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı’na ait atama kararları ve vazifeden ...

Van escort Diyarbakır escort İskenderun escort Escort Sitesi Bostancı escort Bostancı escort bayan Dudullu escort Bayan Dudullu escort Göztepe escort bayan Ataşehir escort Maltepe escort Göztepe escort Lezbiyen escort