Son Yazılar

33. yıl dönümünde Türkiye’de Çernobil

İSMAİL AKDUMAN-CAN MUMAY

Dünya şu sıralar Çernobil nükleer faciasını anlatan Çernobil dizisine kilitlenmiş durumda. Başrollerini Jared Harris, Emily Watson ve Stellan Skarsgard’ın paylaştığı dizinin birinci dönemi 5 kısım olarak planlandı. Dizinin birinci dört kısmı yayınlandı. Pekala ya Çernobil’de ne olmuştu? Türkiye bu faciadan ne kadar etkilendi? Canlı yayında hangi bakan çay içerek radyasyona meydan okudu… Sozcu.com.tr 33. yılında Karadeniz’de faciayı yaşayan vatandaşlarla konuştu.

Ukrayna’da 26 Nisan 1986 günü gerçekleşen Çernobil nükleer sızıntısının üzerinden 33 yıl geçti. Fakat, tesirleri hala sürüyor. Çernobil’den en çok etkilenen bölgelerden olan Karadeniz’de beşerler, o devir de devletin faciayla ilgili gerçekleri sakladığını düşünüyor.

Çernobil deyince da akıllarına 33 yaşında hayatını kanserden kaybeden sanatçı Kazım Koyuncu geliyor. Bir de ekranlara çıkıp çayda radyasyon yok diyerek çay içen devrin Sanayi ve Ticaret Bakanı Cahit Aral. O devri bugün üzere hatırlayan çay üreticisi Ali Akyüz gökten çamur yağdığını ve çayları gömdüklerini, fındık ürecisi Dursun Ayvaz eserleri satamadığını lisana getirdi. Trabzon Ortahisar Ziraat Odası Lideri Mustafa Bekar, “Halkı kandırdılar. Lakin yıllar sonra tesirleri ortaya çıktı. Hala daha devam ediyor” diye konuştu.

Çernobil faciasından sonra Ukrayna’nın Pripyat bölgesi tahliye edildi. Geriye hayalet apartmanlar kaldı. Fotoğraf: Shutterstock

Patlama anında santralde bulunan 30’un üzerinde kişi ömrünü yitirirken, 5 milyona yakın kişi de yüksek radyasyona maruz kaldı. Memleketler arası Hekimler Örgütü ve Radyasyondan Korunma Birliği’ne nazaran, Çernobil’den 600 milyondan fazla insan etkilendi. Türkiye de Çernobil faciasından en fazla etkilenen ülkeler ortasında yer aldı. Patlamadan sonra Karadeniz Bölgesinde doğal hayat büsbütün değişmekle birlikte, radyasyondan kaynaklı hastalıkların oranı da arttı.

Çernobil’den yıllar sonra bile alandaki yüksek radyasyon dikkat çekiyor. Fotoğraf: Shutterstock

BİR ÇOK ÜLKE TEDBİR ALDI.TÜRKİYE’DE BAKAN TV’DE ÇAY İÇTİ

Çernobil’den binlerce kilometre uzakta bulunan ülkeler dahi radyasyonun yıkıcı tesirlerini tarım ve hayvancılık noktasında inceleyip tedbirler aldı. Türkiye’de ise kazadan sonra radyasyon bulutları Trakya ve Karadeniz’de gökyüzünü kapladı. Akabinde yağmurlar yağdı. 1987’de kanser görülme oranı gözle görülür bir halde yükseldi. Çay, fındık üzere tarım eserleriyle birlikte deniz eserleri ve dereler radyoaktif kirliliğe maruz kaldı. Kaza sonra toplanan çay ve fındığın büyük bir kısmı tüketildi. Bir kısmıda toprağa gömüldü.

Periyodun Sanayi ve Ticaret Bakanı Cahit Aral. Fotoğraf: Depo Photos

Devrin Sanayi ve Ticaret Bakanı olan ve 2011 yılında hayatını kaybeden Cahit Aral televizyonlara çıkarak “İçiniz rahat olsun” diyerek çay içti. Bu periyotta yapılan toplumsal gayretin önde gelen ismi Kazım Koyuncu, 33 yaşında kanserden hayatını kaybetti.

HALKI KANDIRDILAR

Samsun’da yaşayan o periyot fındık üreticisi olan 73 yaşındaki Dursun Ayvaz, Çernobil’in ziyanlarının sonradan ortaya çıktığını lisana getirerek, “Gerçekleri hiç bir vakit açıklamadılar. Bakan çay içince halkın bir birden fazla güvendi. Yurt dışına fındık satamayınca radyasyonlu eserleri bütün Türkiye tüketti. Yani halkı kandırdılar. Yıllarca radyasyonlu çay içip fındık balık yedik. Kanser hastası sayısı arttı. Sigara ve alkol hiç kullanmadım. Artık ben de kanserim. 2 kardeşimi kanserden kaybettim. Çernobil’den sonra her şey değişti” diye konuştu.

ÇAYLARI GÖMDÜLER

Trabzonlu çay üreticisi 65 yaşındaki Ali Akyüz, Çernobil denince aklına kanserden hayatını kaybeden sanatçı Kazım Koyuncu’nun ve televizyonda çay içen bakanın geldiğini söyleyerek, “Patlamdan sonra radyasyonlu bulutların ülkemize gelmemesi için dua ettiğimi hatırlıyorum. Lakin kısa müddet sonra yağmurlar çamur yağdı. Bakanın televizyonda çay içerek halkı kandırdığı da kısa vakit sonra ortaya çıktı. Çaylar toprağa gömüldü. Unutmak kolay değil bunları. O günden sonra Karadeniz’in iklimi ve tabiatı büsbütün değişti. Nezle olur üzere kanser oluyor insanlar” dedi.

JAPONYAYI BİLİYORDUK O YÜZDEN ÇOK KORKTUK

Trabzon Ortahisar Ziraat Odası Lideri ve tıpkı vakitte fındık üreticisi olan 64 yaşındaki Mustafa Bekar, Japonya’ya atılan atom bombalarını tesirlerini bildikleri için Çernobil’deki patlamadan yöre halkının çok korktuğunu açıkladı. Çernobil’in Japonya’ya atılan atom bombasıyla tıpkı olduğunu lisana getiren Lider Bekar, “Korku ve tasayı yıllarca yaşadık. O vakit ki bakanlar çıkıp çay içtiler. Hiç bir şey yok dediler. Hepsi göstermelikti. Bu olaydan sonra tabiatın istikrarı değişti. Yetişen zerzevat ve meyvveler değişti. Fıdık bozuldu. Kimse fındık ve çay almak istemedi. Beşerler fındık yemeye çay içmeye korktu. Uzun vakit çay içmedim. Fındık yemedim. Toprağın istikrarı bozuldu. Zerzevat ve meyvelerin halleri bozuldu. İnsanlarda hastalıklar arttı. Her şeyin olağana dönmesi için çok vakit geçmesi lazım” diye konuştu.

‘FINDIĞIMIZ KENDİNİ İSPATLAMIŞTIR’

Giresun Ziraat Odası Lideri Nurittin Karan ise Çernobil periyodunda fındık üretiminden ticaretin hiçbir formda ziyan görmediğini söyledi. Karan, “Çernobil felaketinin yaşandığı yıllar da dahil, felaketten kaynaklı üretimde bir kalite kaybı ve ihracatta bir düşüş yaşanmamıştır. Dünyaca ünlü Giresun fındığı sağlıklı ve muteberdir. Türkiye için son derece değerli bir ihracat eseri olan fındık, ihracat evresinde birçok tahlilden geçerek ihraç edilmektedir. Tüm dünya dün olduğu üzere bugünde Türk fındığını rahatlıkla tüketmektedir” diyor.

‘ÇAYKUR’UN ÇAYLARINA YAZIK ETTİLER’

Rize Ziraat Odası Lideri Nevzat Paliç o periyot birçok tarım eserin tüketildiğini lakin yalnızca ÇAYKUR’un çaylarının toplatıldığını söyledi. Paliç, “Bana nazaran çok haksız etkiledi. Ben o vakit yetkililere sordum. Bu gelen bulutlar yalnızca çayın üzerine mi yağdı? Haksız yere ÇAYKUR’un çayları talan edildi. Fasulyenin, mısırın hepsi yendi. Tıpkı tarlada yetişen çaylardan özel bölüme verdik. ÇAYKUR’un çaylarını imha ettik. Ben o zamanki yetkililere sordum. “Bu bize ne kadar tesir eder?” dedim. Bu florasanın 10’da 1’i kadar dediler. O vakit sorup da aldığım bilgiler bunlar. Çay üzerine oyun oynandı üzere geliyor bana. Zira mısırcı mısırını, fasulyeci fasulyesini, lahanacı lahanasını sattı. Onlara bir şey olmadı. Yalnızca ÇAYKUR’un çayları gitti. Yazık ettiler” dedi.

Yazar : admin

Check Also

BBVA, Garanti’deki hissesini yüzde 86’ya çıkardı

İspanyol bankası BBVA, Türkiye'de Garanti BBVA'daki istekli hisse alım teklifi sonunda bu bankadaki hissesini yüzde 85,97'ye çıkardığını açıkladı ...

Van escort Diyarbakır escort İskenderun escort Escort Sitesi Bostancı escort Bostancı escort bayan Dudullu escort Bayan Dudullu escort Göztepe escort bayan Ataşehir escort Maltepe escort Göztepe escort Lezbiyen escort